CẦU THIÊN NGA: Ý TƯỞNG VỀ MỘT CÂY CẦU TỪ NHỮNG CHÚ CHIM THIÊN NGA – PHẦN II: NOTHING IS IMPOSSIBLE
TÁC GIẢ: HOÀNG NGHĨA QUANG
Trong kỳ đăng trước đây, CKJVN đã gửi tới quý bạn đọc bài viết “Cầu Thiên Nga: Ý Tưởng Về Một Cây Cầu Từ Những Chú Chim Thiên Nga (Phần I)”. Ở phần I tác giả Hoàng Nghĩa Quang đã dẫn bạn đọc bước vào hành trình “chinh phục” yêu cầu và mong muốn một thiết kế một cây cầu trờ thành một điểm nhấn mới, một biểu tượng về kiến trúc công trình trong đại đô thị Ecopark của CĐT Tập đoàn Ecopark. (Bấm vào để xem lại phần I tại đây)
Mới đây, CKJVN đã nhận được phần II của chuỗi bài viết về dự án Cầu Thiên Nga xin mời bạn đọc cùng tìm hiểu thêm nhiều điều thú vị hơn nữa xoay quanh dự án đặc biệt này, được tác giả chia sẻ đến cho chúng ta qua bài viết sau:
PHẦN II: KHÔNG CÓ GÌ LÀ KHÔNG THỂ – NOTHING IS IMPOSSIBLE
Việt Nam, ở thời điểm hiện tại, các công trình cầu đường hầu hết thường chỉ chú trọng đến yếu tố đáp ứng yêu cầu giao thông mà không cần xét đến yếu tố kiến trúc hay cảnh quan. Vì vậy, các kiến trúc sư hiếm có cơ hội cùng giải quyết những vấn đề về kết cấu công trình với các kỹ sư. Và thực tế là giữa họ luôn có độ “vênh” nhất định.
Kiến trúc sư, với những nét vẽ bay bổng có thiên hướng họa sĩ, thường tập trung cho vẻ đẹp, yếu tố kiến trúc của công trình mà quên đi tính chất kết cấu cần đáp ứng. Ngược lại, các kỹ sư lại cố gắng để đưa công trình đến những kết cấu đơn giản, thông dụng nhất mà họ có khả năng nắm bắt, phân tích, tính toán và thiết kế một cách thành thạo, quen thuộc. Vấn đề nằm ở chỗ những nét vẽ bay bổng lại không bao giờ thuộc về kiểu kết cấu đơn giản hay thông dụng.
Trong dự án cầu Thiên Nga, chúng tôi đối diện với những vấn đề khó nhằn. Cho dù Takahashi đã có những trao đổi từ trước với nhóm kỹ sư kết cấu để đưa ra phác thảo. Tuy nhiên, chúng tôi chưa thực sự để tâm phân tích sâu những nét vẽ hình thành lên cầu Thiên Nga cho đến khi Chủ đầu tư phê duyệt ý tưởng kiến trúc này. Bởi song song với phác thảo Thiên Nga, chúng tôi còn đưa ra thêm 4 ý tưởng cầu khác nữa. Khi mổ xẻ mô hình 3D của Takahashi trên máy tính, chúng tôi mới nhận ra các kết cấu được sử dụng đều có dạng tấm, vỏ. Hơn nữa lại được vuốt cạnh, tạo những nếp gấp nhằm mang lại hiệu ứng ánh sáng ấn tượng. Khẩu độ cầu tương đối lớn, nhịp chính lên tới 50m nằm ngoài phạm vi của các kết cấu giản đơn thường gặp. Và hoạt tải thiết kế vẫn là HL93, một tải trọng tiêu chuẩn với xe nặng trên bề rộng cầu gồm 6 làn xe. Do vậy, kết cấu dạng vỏ, tấm không thể đảm bảo yêu cầu chịu lực cần thiết.
Chúng tôi ước mình có trong tay adamantium hay vibranium của vương quốc Wakanda trong loạt phim siêu anh hùng Marvel. Có lẽ khi đó vấn đề Takahashi đặt ra cho chúng tôi sẽ nhanh chóng được giải quyết.
Trong cuộc họp triển khai dự án với Chủ đầu tư, chúng tôi báo cáo lại vấn đề, đề xuất phương án thay đổi kết cấu cho phù hợp với thực tế. Điều chúng tôi nhận được là cái lắc đầu cương quyết: “Làm gì thì làm, nhưng nó phải ra được đúng ý tưởng chim Thiên Nga do chính các anh đề xuất”. Cũng đúng thôi. Chúng tôi đã treo một chiếc đầu dê lên mời khách, vì vậy món tiết canh, tái dê là cần thiết thay vì đĩa rựa mận hay dồi chó.
Nhóm kết cấu ngồi lại với các kiến trúc sư của CKJVN, vò đầu, bứt tóc để tìm ra lối thoát.
Vượt khẩu độ 50m, với 6 làn xe HL93, chắc chắn kết cấu phải là dầm BTCT DƯL hoặc dầm thép rồi. Trụ cầu cũng vậy. Không thể dùng dạng vỏ để thay thế mà vẫn đáp ứng được yêu cầu chịu lực. Vấn đề các kỹ sư kết cấu cùng nhóm kiến trúc sư xác định phải giải quyết ở đây là làm sao cho hệ dầm, khung BTCT đó vẫn có những nét mỏng manh, bắt sáng, đủ để toát lên “tinh thần Thiên Nga” như concept design.
Chúng tôi đã thử phác thảo, tính thử, rồi lại điều chỉnh. Giả kết cấu cũng được xem xét đưa vào để khỏa lấp những gì chúng tôi đã “trót nhỡ” bay bổng quá ở giai đoạn trước. Nhưng cuối cùng chúng tôi quyết định không sử dụng phương án đó. Bởi đồ giả thì thường không lâu bền. Vả lại, khi biết mình đang dùng đồ giả, chắc không còn ai giữ được cảm giác hứng thú. Cho dù là nó có được mông má khá đẹp đi chăng nữa.
 |
 |
|
Chi tiết mặt cắt dầm được xử lý đặt biệt |
Thân trụ khung và bố trí cốt thép |
 |
 |
|
Thiết kế hệ trụ/dầm |
Định vị hệ trụ |
Cần cù cộng với kiên nhẫn, cuối cùng chúng tôi cũng đã tìm ra được những giải pháp hợp lý để xử lý trong những chi tiết, góc cạnh, phương án kết cấu. Hệ kết cấu của chúng tôi vẫn làm bằng vật liệu bê tông, cốt thép thông thường mà chẳng phải cần đến vibranium. Dầm bản rỗng được chúng tôi điều chỉnh lại mặt cắt, giấu đi bề dày thực, kết hợp với hệ trụ khung có biên là những mặt phẳng xiên, cong. Khá bắt mắt mà vẫn đáp ứng được mặt cắt chịu lực cần thiết.
 |
 |
|
Kết cấu tấm/vỏ mặt cắt chữ V của hệ trụ ở Concept Design ban đầu. |
Mô hình trụ 3D thực tế bước BVTC. |
 |
 |
|
Hệ mặt cầu + trụ trong concept. |
Hệ mặt cầu + trụ thực tế |
 |
 |
|
Phối cảnh concept design. |
Phối cảnh cầu thực tế bước BVTC |
Quan trọng hơn hết, hệ kết cấu vẫn còn đó nguyên vẹn hình ảnh Thiên Nga như ý tưởng thiết kế ban đầu do Takahashi đã thổi hồn vào.
Đó là một vấn đề lớn nhất, xương xẩu nhất team chúng tôi đã vượt qua. Bên cạnh đó còn khá nhiều những vấn đề kết cấu khác như hệ mái đài vọng cảnh, kết cấu tường đầu mố, v.v mà chúng tôi cũng phải từng bước giải quyết trước khi đảm bảo 100% những ý tưởng kiến trúc được hiện thực hóa trên bản vẽ, bản tính để có thể trình Chủ đầu tư phê duyệt và đưa ra công trường thực hiện.
“Gái có công, chồng chẳng phụ”. Chủ đầu tư sau khi xem xét kỹ mô hình các phương án kết cấu thực tế đã nhanh chóng chấp thuận các giải pháp của chúng tôi. Kết thúc chóng vánh giai đoạn thiết kế bản vẽ thi công công trình và tạo tiền đề cho những đề nghị hợp tác thiết kế khác sau này.
Không chỉ có vậy, bằng việc vượt qua chính mình, chúng tôi tự làm mình “lớn lên”, “nguy hiểm” hơn trong thị trường nghề nghiệp đầy những cạnh tranh khốc liệt.
“Nothing is impossible”, tôi thấy nhớ anh chàng điệp viên đẹp trai Ethan Hunt trong Điệp vụ bất khả thi.
