Việc xây dựng một hệ thống quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn quốc gia nhất quán, bảo đảm được sự kết nối, đồng bộ về hạ tầng tuyến, công nghệ… là vô cùng cấp thiết cho phát triển các loại hình đường sắt.
Sáng 20/5, tại Trường đại học Xây dựng Hà Nội, diễn ra Tọa đàm: “Đường sắt tốc độ cao: Cơ hội và thách thức”, do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao (UHRI Hub) thuộc Công ty TNHH Chodai & Kiso-Jiban Việt Nam phối hợp cùng Khoa Cầu đường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội tổ chức.
Chuyển ngữ và hiệu đính các tiêu chuẩn liên quan
Ông Hồ Thái Hùng – Tổng giám đốc Công ty TNHH Chodai & Kiso-Jiban Việt Nam kỳ vọng tọa đàm góp phần gia tăng cơ hội trao đổi, hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và các bên liên quan trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
Tại Tọa đàm, PGS.TS Tống Trần Tùng – Thành viên Tổ cố vấn Bộ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh sự cần thiết phải thống nhất quản lý nhà nước về pháp quy kỹ thuật trong đầu tư xây dựng các dự án đường sắt.
Theo PGS.TS Tống Trần Tùng, hệ thống quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam hiện hành về đường sắt, đường sắt đô thị không đáp ứng được yêu cầu phát triển hệ thống đường sắt, đường sắt đô thị hiện đại theo chủ trương của Bộ Chính trị.
Hiện nay đang có sự bất cập trong kết nối và đồng bộ cả về hạ tầng tuyến lẫn công nghệ giữa các tuyến đường sắt đô thị khi trong cùng một mạng lưới đường sắt đô thị nhưng có các tuyến sử dụng công nghệ khác nhau, dẫn đến thiếu sự đồng bộ hạ tầng, thiết bị chuyên ngành, phương tiện, kéo theo sự khác biệt về đầu tư và khai thác, bảo trì và vận hành…
PGS.TS Tống Trần Tùng – Thành viên Tổ cố vấn Bộ trưởng Bộ Xây dựng tại Tọa đàm.
PGS.TS Tống Trần Tùng cho rằng, một nước có thể không sử dụng các tiêu chuẩn quốc tế chung, nếu các tiêu chuẩn này không hiệu quả và không thích hợp để đạt được mục tiêu quốc gia.
Cho nên, để phát triển hệ thống các loại hình đường sắt, PGS.TS Tống Trần Tùng kiến nghị xây dựng một hệ thống quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn quốc gia nhất quán, bảo đảm được sự kết nối, đồng bộ cả về hạ tầng tuyến lẫn công nghệ là vô cùng cấp thiết và cần phải làm ngay. Bởi, nếu các tuyến sử dụng hệ thống tiêu chuẩn khác nhau, thì đội ngũ thực hiện có kinh nghiệm với hệ thống tiêu chuẩn này khi triển khai xây dựng tuyến khác sẽ phải học lại từ đầu, mất rất nhiều thời gian.
Việc không đồng bộ công nghệ, thiết bị không chỉ gây khó khăn ở bước đầu tư xây dựng mà còn sinh ra bất cập khi vận hành, bảo trì. Cơ quan PCCC cũng gặp khó khăn khi thẩm định, nghiệm thu…
Đáng chú ý, PGS.TS Tống Trần Tùng cho rằng, riêng đối với hệ thống đường sắt tốc độ cao, ngoài các tiêu chuẩn Việt Nam đã công bố, cần tiến hành ngay trong thời gian ngắn việc chuyển ngữ và hiệu đính toàn bộ các tiêu chuẩn liên quan của châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc làm cơ sở cho việc quyết định lựa chọn hệ thống tiêu chuẩn nào làm cơ sở cho việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về đường sắt tốc độ cao của Việt Nam.
Lưu ý lựa chọn các tiêu chuẩn đáp ứng được việc tính toán thiết kế và xây dựng kết cấu hạ tầng sao cho thỏa mãn yêu cầu chạy chung tàu khách với tốc độ 250km/h và tàu hàng nặng với tốc độ 120km/h.
Bảo đảm nội địa hóa bền vững
Tại Tọa đàm, các chuyên gia đến từ Nhật Bản đã chia sẻ kinh nghiệm về một vấn đề liên quan đến việc đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao.
Chia sẻ về những kiến thức cơ bản về đường sắt tốc độ cao, Kỹ sư trưởng Công ty Chodai Nhật Bản – Ông Keiichi Aoki cho biết, Đài Loan là trường hợp đã “nhặt” các điểm tốt của đường sắt tốc độ cao của một số nước trên thế giới, nhưng do lựa chọn thiếu cân bằng nên phát sinh chi phí không cần thiết.
Các chuyên gia thảo luận tại tọa đàm.
Trong quá trình nghiên cứu, phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao của Đài Loan, các tiêu chuẩn của Nhật Bản không phải là sự lựa chọn ban đầu cho các dự án đường sắt tốc độ cao của Đài Loan, mà họ lựa chọn tiêu chuẩn của châu Âu. Tuy nhiên, về sau này, do những điều kiện của Đài Loan là khác châu Âu nên họ lại sử dụng tiêu chuẩn của Nhật Bản. Việc thay đổi lựa chọn tiêu chuẩn như vậy làm phát sinh những chi phí không cần thiết.
Trong khi đó, ông Masataka Yamamoto – Tổng giám đốc IHI Infrastructure Asia, thông qua việc chia sẻ bài học từ dự án đường sắt tốc độ cao của Ấn Độ, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát chất lượng và tiêu chuẩn quốc tế trong chế tạo kết cấu thép cho cầu đường sắt tốc độ cao, đồng thời khuyến nghị Việt Nam cần xây dựng bộ tiêu chuẩn và hệ thống kiểm định tương thích với quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ theo mô hình liên doanh như tại Ấn Độ để đảm bảo nội địa hóa bền vững.
Chia sẻ kinh nghiệm về việc áp dụng giải pháp công nghệ ép cọc không ồn Press-in Method cho thi công xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao, ông Toshio Takebayashi – Chủ tịch Nippon Sokei Co., Ltd., cho biết, công nghệ ép cọc Press-in tiên tiến là một giải pháp thi công nền móng không gây tiếng ồn, ít rung chấn và đặc biệt phù hợp với điều kiện địa chất phức tạp tại Việt Nam.
Các máy ép cọc đời mới như Silent Piler và Gyro Piler đang được Nippon Sokei Co., Ltd., lên kế hoạch trình diễn thực tế vào tháng 6/2025 tại Bắc Kạn, với mục tiêu ứng dụng vào các dự án đường sắt tốc độ cao và công trình chống thiên tai.
Ngoài ra, để bắt kịp tốc độ phát triển đường sắt tốc độ cao của Việt Nam hiện nay, các chuyên gia Nhật Bản khuyến nghị, trước tiên Chính phủ cần có phương hướng rõ ràng về việc lựa chọn công nghệ, tiêu chuẩn áp dụng. Công nghệ, tiêu chuẩn về đường sắt cao tốc trên thế giới có ở nhiều nước, việc lựa chọn áp dụng công nghệ của nước nào là việc rất quan trọng, vì nếu lựa chọn công nghệ của các nước khác nhau sau này sẽ phát sinh nhiều vấn đề. Sau khi xác định được việc tham khảo công nghệ của nước nào, sẽ nhờ quốc gia đó chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ.
Một nội dung khác nữa cũng được các chuyên gia khuyến nghị, tiêu chuẩn thiết kế phải chú ý đến giải pháp chống thiên tai, thảm họa tự nhiên như mưa to, gió lớn hay những vấn đề liên quan đến nền đất yếu; và cần có đối sách cho những vấn đề này.
Đáng chú ý, kinh nghiệm phát triển đường sắt tốc độ cao ở Nhật Bản cũng cho thấy, để thúc đẩy các dự án đường sắt tốc độ cao, cần lập ra những viện nghiên cứu, công ty tư vấn về đường sắt tốc độ cao, như vậy vấn đề về đào tạo nguồn nhân lực vô cùng quan trọng.
Nguồn:https://tapchixaydung.vn/can-xay-dung-mot-he-thong-tieu-chuan-quoc-gia-nhat-quan-cho-duong-sat-20201224000030482.html
